Günyada ilk Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulan ve daha sonra Avustralya, Tayvan, Brezilya, Kanada, Hindistan, Japonya, İngiltere ve Meksika’da yayınlaşan Çevre Dostu Binalar Konseyi’nin Türkiye Derneği’ni kuruyoruz. Türkiye’nin iklim bölgelerine ve verilerine dayalı yenilenebilir doğal enerji kaynaklarını kullanan ve sürdürülebilir kimlik taşıyan (bununla doğal ve yerel malzemeler kullanan binaları kastediyoruz) bu karbonsuz binalar yaygınlaştıkça küresel ısınmanın azalmasına katkıda bulunacaklar ve enerji-sera emisyonunun %40′ını oluşturan inşaat sektörünün yüz akı olacaklar.

Amaç olabildiğince doğal ışık kullanmaya çabalayan bir tasarımla, ısıtma, iklimlendirme ve havalandırma sistemleri iç mekanın hava kalitesi göz önüne alınarak tasarlanan, buharlaşan organik bileşim çıkarımlarının düşük olduğu, asbest ve formaldehit içermeyen ve alerjik tepkilere neden olmayan malzemeler kullanılmış binalr inşa etmek. Kullanılan malzemeleri, tükenme tehlikesi altında olmayan yerel hammaddeleri kullananlardan seçmeye teşvik ediyoruz.

Bu binalar ısıtma, soğutma, havalandırma ve elektrik gereksinimlerinin karşılanması için sürdürülebilir enerji çözümlerinden yararlanılıyor. Bunlar ısı pompaları, kış bahçeleri, biyoyakıt kazanları, toprak kanallı sistemler,  güneş kolektörleri, fotovoltaik sistemler ve kentsel rüzgar türbini gibi enerji sistemleri olabiliyor.

Çevre dostu binalar inşa edilirken, daha en başta yalıtıma ve enerji verimli tasarıma daha fazla yatırım yapılıyor ve hatır sayılır miktarda enerji tasarrufu sağlanılıyor. Gelecekte, çevre dostu tasarım prensipleriyle yapılmış, enerji tasarrufu sağlayan evler arasında da bir artış göreceğiz: Bahçesindeki ağaçlar ve bitkiler az su kullanan cinslerden seçilmiş ve yerlerde kullanılan betonun dahi inşaat atıklarından yapıldığı binalardan söz ediyoruz.

Öncelikle artık bu konuda duyarlı bir müşteri kitlesinin ötesinde bir çok kamu kuruluşunun bu biçimde inşa edilmesi için uluslararası düzeyde yaptırımlar var. Aynı zamanda, çevre dostu bina inşa etmenin daha kolay iş alabilme, daha rafine müşteriyle çalışma gibi avantajları var.

Hükümetler doğa dostu binaları sürdürülebilir kalkınmanın bir parçası olarak kabul edip vergi teşvikleri sağladığında, ilk yapım maliyetindeki artış dengeleniyor. Sözgelimi, 2005′te Amerika’nın Enerji Politikası ile ilgili bir dizi yasalar önlemler alındı ve devlet, Amerikan Isınma, İklimlendirme ve Havalandırma Derneği standartlarına uyan binalara feetkare başına 1,80 USD vergi kredisi vermeye başladı. Başka bir teşvikse işyerlerinde güneş ve jeotermal teknolojileri kullananlar için verildi.

Türkiye’de Enerji Verimliliği yasa tasarısı yeniden düzenlendi ver merkezi ısıtma sistemleri teşvik edici biçimde ayarlandı. Tasarı hükümlerine göre bütün yeni konutlara enerji kimlik belgesi verilecek ve en geç 10 yıl içinde ısı kimlik belgesi almak zorunda. Ancak hala bir çok yasanın ekolojik-küresel ısınma sorınlarımızı çözmeye ve yaptırım getirmeye yönelik gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Dr. Y. Mühendis Duygu Ertan
Çevre Dostu Binalar Konseyi Derneği Kurucusu
Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi